Toshkent toʻqimachilik va yengil sanoat instituti

Markaziy Osiyoda to‘qimachilik ta’limi va ilm-fanining yetakchisi
 Toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat instituti (TTYSI) - Markaziy Osiyoda ushbu sohaning asosiy e’tirof etilgan ilmiy-ta’lim markazi. Institut o‘zining 90 yildan ortiq faoliyati davomida iqtisodiyotning asosiy tarmoqlari: paxta tozalash, to‘qimachilik va yengil sanoat uchun o‘n minglab yuqori malakali mutaxassislar tayyorladi.
 Olimlarimiz va bitiruvchilarimiz nafaqat ishlab chiqarishda ishlaydi, balki uni rivojlantiradi. Institut korxonalar modernizatsiyasi, boshqaruvni optimallashtirish, mahsulot sifatini oshirish va mehnat unumdorligini oshirishda faol ishtirok etmoqda. Aynan bizning muassasamizda muhandislik yechimlari ishlab chiqiladi, noyob ixtirolar patentlanadi va mintaqaning yetakchi korxonalarida har kuni tatbiq etilayotgan texnologiyalar yaratiladi.

Hammasi qanday boshlangan edi?
 Institut tarixi mintaqaning sanoatlashuvi bilan uzviy bog‘liq. 1920-yillarda O‘zbekistonda Toshkent to‘qimachilik kombinati, Farg‘ona to‘qimachilik fabrikasi, Buxoro, Samarqand va Marg‘ilon jun fabrikalari, "Atlas" ipak birlashmasi, shuningdek, ko‘plab tikuvchilik va poyabzal ishlab chiqarish korxonalari qurilishi boshlandi. O‘zimizning malakali kadrlarga ehtiyoj keskin ortdi.
Mutaxassislar dastlab O‘zbekiston Milliy universitetining "Paxtani birlamchi qayta ishlash" kafedrasi (1927-yilda tashkil etilgan) negizida, 1929-yildan esa O‘rta Osiyo politexnika institutining to‘qimachilik fakultetida tayyorlandi.

Birinchi fakultetlardan yuqori e’tirofga qadar
 1932-yil sentabr oyida ushbu bazada mustaqil institut rasman ochildi. Birinchi o‘quv yilida ikkita fakultet o‘z faoliyatini boshladi:

• Paxtani birlamchi qayta ishlash
• Mexanik texnologiya
• Ular to‘rtta asosiy yo‘nalish: paxtani birlamchi qayta ishlash, to‘qimachilik, ip yigirish va ipak texnologiyasi bo‘yicha ta’lim berishardi. Institutning birinchi rektori xalq ta’limining ko‘zga ko‘ringan faollaridan biri Amin Rahmatullayev bo‘ldi. Universitetning birinchi talabalari 125 nafarni tashkil etdi.

Institut jadal rivojlandi:
1933-yil: O‘rta Osiyo mexanika-texnologiya instituti universitetga qo‘shildi, bu esa birinchi diplomli muhandislarni tayyorlash imkonini berdi.
1935-yil: Muhim ahamiyatga ega bo‘lgan 4 qavatli o‘quv-laboratoriya binosi (hozirgi 2-o‘quv binosi) va talabalar turar joyi foydalanishga topshirildi.
1940-yil: Institut Toshkent sanoat akademiyasi bilan qo‘shilishi natijasida moddiy-texnik bazasi va professor-o‘qituvchilar tarkibi mustahkamlanadi. Bu vaqtga kelib universitet xalqaro diqqatga sazovor markazga aylanadi - bu yerda Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston, Turkmaniston, Ozarbayjon, shuningdek, Osiyo, Afrika va Lotin Amerikasi mamlakatlaridan kelgan talabalar tahsil oladi.
1962-yil: Institutning 30 yilligi munosabati bilan talabalar soni 4 ming nafarga yetdi (tashkil etilgan yilga nisbatan 32 barobar ko‘p). Yangi yo‘nalishlar ochilishi munosabati bilan universitet hozirgi nomini oldi - Toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat instituti.
1980-yillarga kelib, fakultetlar soni 6 taga (shu jumladan, kechki va sirtqi bo‘limlar ham) ko‘paydi, 38 ta kafedrada 13 ta yo‘nalish va 21 ta mutaxassislik bo‘yicha kadrlar tayyorlandi.

Davomiylik
 Institutning shakllanishiga uning rahbarlari katta hissa qo‘shgan. Turli yillarda (1932 yildan 2020 yilgacha) rektor lavozimini F. S. Qo'ng'urtseva, N. I. Truevtsev, S. N. Nusratov, A. K. Inoyatov, Z. A. Abdullayev, M. A. Xojinova, T. R. Rashidov, B. G. Qodirov, M. F. Ahmedov, X. A. Alimova, A. P. Parpiyev, K. J. Bilan Jumaniyazov, S. Z. Yunusov, B. O. Onorboyev, I. K. Sabirov.
 Ilmiy maktablarning asoschilari va ixtisoslashgan kafedralarning asoschilari taniqli olimlar: B. A. Levkovich, M. T. Orazboyev, A. Alimov, N. N. Nazarov, K. M. Mansurov, M. R. Razzakov, G. Y. Jabbarov, S. K. Qurbonov, Y. K. Qirg'izboyev, G. I. Boldinskiy, R. G. Maxkamov, M. M. Marupov, S. X. Xusniddinov, M. M. Muhamedov, M. Sh.Tojiyev va boshqalar.

Yangi davr
 1991-yil 31-avgustda O‘zbekiston Respublikasi mustaqillikka erishgach, institut uchun sifat jihatidan yangi bosqich boshlandi. O‘quv jarayoni to‘liq siyosiylashtirildi, eski mafkuraviy chegaralardan xalos etildi va milliy qadriyatlar hamda ilg‘or jahon standartlari asosida qayta qurildi.
 Universitetning asosiy vazifasi bozor iqtisodiyoti sharoitida samarali ishlay oladigan, erkin fikrlaydigan mutaxassislar avlodini tarbiyalashdan iborat bo‘ldi. Mamlakat rahbariyatining qo‘llab-quvvatlashi va "Ta’lim to‘g‘risida"gi qonun doirasidagi islohotlar tufayli institut kadrlar tayyorlashning xalqaro ikki bosqichli tizimiga o‘tdi:

2000-yilda bakalavrlarning birinchi bitiruvi bo‘lib o‘tdi.

2001-yilda institutni birinchi magistrlar tamomladi.

Institut qoshida ta’limning uzluksizligi va iqtidorli yoshlarni tanlash maqsadida har yili 200 nafardan ortiq iqtidorli o‘quvchilarni qabul qiladigan akademik litsey ochilgan.

TTYSI bugungi kunda: texnologiyalar va global e’tirof
 Bugungi kunda institut 4 ta fakultet va 17 ta kafedrani o‘z ichiga oladi. Biz keng ko‘lamli sohalar uchun talab yuqori bo‘lgan bakalavr va magistrlarni tayyorlaymiz:

• To‘qimachilik va yengil sanoat (yigiruv, to‘quv, trikotaj, tikuvchilik va poyabzal ishlab chiqarish).
• Paxta tozalash va ipakchilik sanoati.
• Mashinasozlik, kimyo, poligrafiya va qog‘oz sanoati.
• Iqtisodiyot sohasi

Raqamli infratuzilma
 Institut zamonaviy kompyuter markazi va yuqori tezlikdagi internetga ulangan yagona tarmoqqa birlashtirilgan 700 dan ortiq zamonaviy kompyuterlar parkiga ega. Bu masofaviy ta’lim texnologiyalarini faol joriy etish va o‘quv jarayoniga ilg‘or xorijiy axborot resurslarini integratsiya qilish imkonini beradi.

Xalqaro hamkorlik
TTYSI global ilmiy-ta’lim makonining nufuzli ishtirokchisidir. Institut "To‘qimachilik akademiyasi", "Poligrafiya ta’lim muassasalari uyushmasi" va "Ipakchilik uyushmasi" kabi nufuzli xalqaro tashkilotlar tarkibiga kiradi.
 20 dan ortiq yetakchi xorijiy oliy ta’lim muassasalari bilan mustahkam hamkorlik aloqalari o‘rnatilgan, ular orasida:

• Gent universiteti (Belgiya);
• Berg oliy maktabi (Germaniya);
• Pirey texnologiya instituti (Gretsiya);
• Rossiyaning yetakchi texnologik, to‘qimachilik oliy o‘quv yurtlari va akademiyalari (Moskva, Sankt-Peterburg, Ivanovo, Kostroma).

Hamkorlik yillarida TTYSIning 400 dan ortiq talaba va o‘qituvchilari AQSh, Buyuk Britaniya, Germaniya, Belgiya, Gretsiya, Hindiston va Janubiy Koreyaning eng yirik ta’lim markazlarida malaka oshirish va amaliyot o‘tashdan o‘tdi. Ushbu integratsiya natijasida mutaxassislarimiz tomonidan 30 dan ortiq doktorlik dissertatsiyalari muvaffaqiyatli himoya qilindi. Institutning innovatsion ishlanmalari davlat grantlari tomonidan faol qo‘llab-quvvatlanmoqda va yetakchi mahalliy va xorijiy korxonalarda joriy etilmoqda.

Xorijiy fuqarolar suhbat natijalariga ko‘ra, kirish imtihonlarisiz o‘qishga qabul qilinadi.
Talabalarning qulay o‘qishi va har tomonlama rivojlanishi uchun bizda barcha sharoit yaratilgan:

• Viza: biz vizalarni rasmiylashtirish va yashash joyi bo‘yicha ro‘yxatdan o‘tishda yordam beramiz;
• Fan va ta’lim: talabalar zamonaviy o‘quv va ilmiy laboratoriyalarda tadqiqot olib borishlari, shuningdek, universitet kutubxonasining boy fondlaridan bepul foydalanishlari mumkin;
• Sport va dam olish: o‘quvchilar ixtiyorida zamonaviy sport maydonchalari va zallar mavjud.

Toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat institutining xalqaro hamkorligi
 Yetakchi xorijiy oliy ta’lim muassasalari, ilmiy-tadqiqot institutlari, ta’lim markazlari va davlat jamg‘armalari bilan o‘zaro manfaatli munosabatlarni rivojlantirish institutimizning asosiy ustuvor yo‘nalishlaridan biridir. Ta’lim sifatini doimiy ravishda oshirish uchun xalqaro imkoniyatlardan faol foydalanmoqdamiz.
 TTYSI xalqaro hamkorlik departamenti ilg‘or global tashabbuslarni qo‘llab-quvvatlaydi va rivojlantiradi. Departament faoliyati institutning jahon sahnasidagi imidjini mustahkamlash, uning yuqori salohiyatini namoyish etish va yangi strategik maqsadlarga erishishga qaratilgan.

Faoliyatimizning asosiy yo‘nalishlari:

• Xalqaro hamkorlik: xorijiy oliy ta’lim muassasalari, ilmiy markazlar va xalqaro tashkilotlar bilan aloqalarni o‘rnatish va rivojlantirish;
• Delegatsiyalarni qabul qilish: xorijiy hamkasblarning tashriflari va uchrashuvlarini tashkil etish;
• Akademik mobillik: institut rahbariyati, professor-o‘qituvchilari, xodimlari va yosh tadqiqotchilarining xorijiy safarlarini muvofiqlashtirish, shuningdek, talabalar almashinuvi dasturlarini rivojlantirish;
• Ilmiy tadbirlar: xalqaro konferensiyalar, simpoziumlar, seminarlar va vebinarlar tashkil etish;
• Ta’limni xalqarolashtirish: institutning ta’lim jarayoniga xorijiy professor-o‘qituvchilar va mutaxassislarni jalb etish;
• Inklyuziv muhitni qo‘llab-quvvatlash: xorijiy talabalar, doktorantlar va tadqiqotchilarga har tomonlama ko‘maklashish.

 Bugungi kunda TTYSI 80 dan ortiq xorijiy oliy ta’lim muassasalari, uyushmalar va tashkilotlar bilan muvaffaqiyatli hamkorlik qilmoqda. Hamkorligimiz geografiyasi Yaponiya, Xitoy, Koreya Respublikasi, Hindiston, Turkiya, AQSh, Buyuk Britaniya, Fransiya, Kanada, Latviya, Belarus, MDH davlatlari va boshqa ko‘plab mamlakatlarni qamrab olgan.
 Institut O‘zbekistonda akkreditatsiyadan o‘tgan xorijiy elchixonalar va do‘stlik jamiyatlari bilan yaqindan hamkorlik qilib, ta’lim, fan va innovatsiyalar sohasida samarali hamkorlik olib boradi. Biz barcha qo‘shma kelishuvlarning bajarilishini qat’iy nazorat qilamiz va TTYSI vakillarining xalqaro hamkor tashkilotlar faoliyatida faol ishtirokini qo‘llab-quvvatlaymiz.

Bizning maqsadlarimiz:

1. Tanilish: dunyoning yetakchi universitetlari bilan ikki tomonlama va ko‘p tomonlama hamkorlikni rivojlantirish;
2. Global tashabbuslar: xalqaro agentliklar va jamg‘armalar ko‘magida ilm-fan, ta’lim va xizmat ko‘rsatish sohasida qo‘shma loyihalarni ilgari surish;
3. Sifat va moslashuv: talabalarga jahon darajasidagi ta’lim dasturlarini taqdim etish va chet el fuqarolariga institutning akademik muhitiga tez integratsiyalashuvida yordam berish;
4. Axborotni qo‘llab-quvvatlash: talabalar va xodimlarning nufuzli xalqaro stipendiyalar, grantlar va "El-yurt umidi" jamg‘armasi, Erasmus+, USAID, KOICA, GIZ, DAAD va boshqa moliyaviy hamda akademik institutlar dasturlari haqida xabardorligini oshirish.

{}

 Yoshlarni kasb-hunarga o‘rgatish, ularning ilmiy faoliyati uchun barcha sharoitlarni yaratish, shuningdek, mamlakat iqtisodiyotiga salmoqli hissa qo‘shadigan va jahon sanoat bozorida yuqori talabga ega bo‘lgan sohalarga jalb etish bugungi kunda davlat siyosati darajasiga ko‘tarildi.

 Xususan, yosh avlodga institutimizning ilmiy va texnik imkoniyatlarini namoyish etish, shuningdek, ularning fanga bo‘lgan qiziqishini oshirish maqsadida bizda Ochiq eshiklar kuni boshlandi.

 Ma’rifiy tadbirni kimyoviy texnologiyalar kafedrasi ochib berdi. Professor-o‘qituvchilar abituriyentlarni institutning moddiy-texnik bazasi bilan batafsil tanishtirib, ularga professor-o‘qituvchilarimiz haqida ma’lumot berishdi.